BRONSGROEN EIKENHOUT

'Ik ben vaak linksaf geslagen waar anderen rechtdoor gingen'

Ralf Porankiewicz (Heerlen, 1968) houdt van talen en techniek. De combinatie brengt hem uiteindelijk in de Verenigde Staten, in zonnig Californië. Of hij nog eens terug zal keren naar het Limburgse land? “Ik ben vaak linksaf geslagen waar anderen rechtdoor gingen. Of linksaf me ooit weer naar het bronsgroen eikenhout zal brengen? ’t Zou kunnen.”

Ik ben vaak linksaf geslagen waar anderen rechtdoor gingen

Ralf Porankiewicz (Heerlen, 1968) houdt van talen en techniek. De combinatie brengt hem uiteindelijk in de Verenigde Staten, in zonnig Californië. Of hij nog eens terug zal keren naar het Limburgse land? “Ik ben vaak linksaf geslagen waar anderen rechtdoor gingen. Of linksaf me ooit weer naar het bronsgroen eikenhout zal brengen? ’t Zou kunnen.”

Op de middelbare school blijkt Porankiewicz een talenknobbel te hebben, maar een toekomst als tolk-vertaler of als leraar zien zijn ouders voor hem niet zitten. “Ik ben nog uit de tijd dat je als kind deed wat je ouders van je vroegen”, lacht hij. Dus startte hij het voor zijn brein wat uitdagendere traject van de mts elektronica. Op zijn 26e komt de combi talenknobbel-elektronica hem prima van pas als hij gaat werken voor het Weerter Maro, een bedrijf dat zich heeft toegelegd op talencursussen – eerst op band, later op cassette, nog later streaming. “Maro groeide mede dankzij het binnenhalen van een overheidsorder voor de inburgeringscursus razendsnel. Ik ook; ik werd partner. We verkochten onze software op een gegeven moment aan 72 landen, maar in de VS kregen we lastig voet aan de grond. Daarop besloot ik in 2008 mijn aandelen te verkopen en die kant op te gaan.”

CRISIS

Porankiewicz koopt op het hoogtepunt van de mondiale economische crisis het Amerikaanse ASC, een van de resellers van de Maro-software. “Maar dat ging niet zo goed, dus wilde ik het gaan proberen. Ik was op dat moment al 25 keer in de VS geweest, was er verliefd op. Het is écht het land van de onbegrensde mogelijkheden, zo lang je niet ziek, zwak of misselijk bent. Zo hard is het ook wel.”

Verhuizen naar de VS is niet eenvoudig, ervaart Porankiewicz. “Legaal je in de VS vestigen is zoiets als een stoeltje weten te bemachtigen in de Formule 1: bijna onmogelijk.” Met doorzettingsvermogen, veerkracht en naïviteit lukt het hem toch. Tijdens de Obama-periode weet hij een eerste tijdelijke green card te bemachtigen; hij en zijn gezin mogen vijf jaar blijven. In die periode verneemt hij dat er jaarlijks een loterij van verblijfsvergunningen wordt gehouden. “In eerste instantie wilde ik dat niet geloven, maar het bleek waar. Een visumspecialist raadde me aan mee te doen. Voor Nederland lagen de winstkansen op ongeveer 9 procent. En precies in het jaar dat onze vergunning afliep, wonnen wij zo’n permanente green card. We konden allen blijven!”

Ook op zakelijk vlak kent hij zijn mazzel. Ondanks de crisis en met een dollarkoers die “als een dolle daalt” weet hij ASC voor een “redelijk bedrag” te kopen. Nog een gelukje is er als hij de panden in eigen land binnen drie dagen van de hand weet te doen.

TEXAS

In het begin woont en werkt Porankiewicz in San Antonio, Texas. “Ouch”, zegt hij over die staat. “Daar staat het leven wel heel erg verwijderd van het leven in Nederland. Ik heb daar snel geleerd dat je zaken als politiek en religie alleen bespreekt met je beste vrienden. Toen mijn buurvrouw aan mij vroeg wat men in Nederland van George W. Bush vond – Obama was net gekozen – stak ik mijn mening niet onder stoelen of banken… Ze heeft nooit meer met me gesproken.”

Met de ontwikkeling van de techniek – hij heeft hardware niet meer nodig, alleen nog software – slankt het bedrijf van elf naar de huidige vier medewerkers. Thuisbasis is ook niet meer Texas, maar het aan de Pacific gelegen Redondo Beach, in de staat Californië.

Al verschillen Texas en Californië veel van elkaar, Amerika als geheel is weer duidelijk anders dan Nederland. Porankiewicz merkt het keer op keer. Dat anders past hem, als extravert mens, ook beter. “Ik hou ervan om te praten, ik wil graag vertellen wat ik allemaal gedaan heb en zeggen dat ik daar trots op ben. In Nederland vindt men gewoon doen meestal al gek genoeg. Als ik hier zou zeggen dat ik vier talen nagenoeg vloeiend spreek, vinden de meesten je arrogant. In de VS vindt men dat vooral wow.”

CHINEES

ASC draait tien jaar na de overname door Porankiewicz meer dan goed. In totaal loggen jaarlijks het indrukwekkende aantal van meer dan een miljoen leerlingen in op de website van ASC in om er hun Advanced Placement Test uit te voeren. “Als Amerikaan een tweede taal spreken is geen vanzelfsprekendheid. In het leven van alledag heb je naast Engels namelijk geen andere taal nodig. Dus is het verkopen van een taalcursus een tougher sell.” Opvallend in de lijst van meest gestudeerde talen is, naast uiteraard Spaans, de plaats van het Chinees: bovenaan. En dat met een president aan de macht die de invloed van China in de VS het liefst zoveel mogelijk beperkt ziet.

In de afgelopen tien jaar is hij meer Amerikaan geworden en iets minder Nederlander. “Ik ben maar vier weken per jaar in Nederland en dan raken dingen als muziek en economie wat uit beeld. De politiek volg ik wel, maar niet intensief. Ik heb meer met de Amerikaanse stand van zaken, ook al heb ik een Nederlands paspoort en heb ik geen stemrecht in de VS.”

CHINEES

ASC draait tien jaar na de overname door Porankiewicz meer dan goed. In totaal loggen jaarlijks het indrukwekkende aantal van meer dan een miljoen leerlingen in op de website van ASC in om er hun Advanced Placement Test uit te voeren. “Als Amerikaan een tweede taal spreken is geen vanzelfsprekendheid. In het leven van alledag heb je naast Engels namelijk geen andere taal nodig. Dus is het verkopen van een taalcursus een tougher sell.” Opvallend in de lijst van meest gestudeerde talen is, naast uiteraard Spaans, de plaats van het Chinees: bovenaan. En dat met een president aan de macht die de invloed van China in de VS het liefst zoveel mogelijk beperkt ziet.

In de afgelopen tien jaar is hij meer Amerikaan geworden en iets minder Nederlander. “Ik ben maar vier weken per jaar in Nederland en dan raken dingen als muziek en economie wat uit beeld. De politiek volg ik wel, maar niet intensief. Ik heb meer met de Amerikaanse stand van zaken, ook al heb ik een Nederlands paspoort en heb ik geen stemrecht in de VS.”

TERUGKEER?

Hoezeer het Amerikaanse hem ook lijkt te passen, toch denkt hij wel eens aan terugkeren. Vaker dan ooit in de afgelopen tien jaar. En daar heeft hij een goede reden voor. “Mijn dochter gaat komend jaar naar college en ze heeft gezegd dat ze dat in Europa wil doen. Dan zit zij hier en wij daar. Weird! Dat zette me aan het denken. Laatst hoorde ik een quote: the only permanent thing in life is that everything is temporary. Alles is tijdelijk. Een waarheid als een koe.” Ook zonder die wijsheid ziet Porankiewicz het niet gebeuren dat hij voor altijd in de VS blijft. “Daar met pensioen gaan is financieel gewoon onmogelijk. Californië is daarvoor te duur; way out of line. ” Voorlopig blijft hij echter wel zitten waar hij zit, ondanks de maandelijkse onroerendgoedbelasting van 1200 dollar en de maandelijkse ziektekostenpremie van 2500 dollar. “Waarom? Tja, zon, zand en water. De plek is een droom. In Nederland heb je tussen oktober en februari te maken met kou, regen, donker; iets waar ik slecht tegen kan.”

Of zijn volgende huis dan toch weer in Nederland of in het bronsgroen eikenhout zal staan, durft hij niet te zeggen. “Mijn ondernemerschap heeft me diverse keren linksaf laten slaan waar anderen ‘gewoon’ rechtdoor gingen. Ik ben daar wel bij gevaren. Waar mijn volgende linksaf me naartoe zal brengen weet ik niet.” Dan grijns hij en zegt: “Voor het werk hoef ik in ieder geval niet in de VS te blijven. ASC is ook prima elders te runnen, vanuit Frankrijk, Italie of Spanje bijvoorbeeld.”

!

LAWRENCE SPIERINGS

µ

GERLACH GELISSEN EN

PRIVÉCOLLECTIE RALF PORANKIEWICZ